„Cijfers, dat is niet echt mijn ding.“ Het is een zinnetje dat we allemaal al hebben gehoord. Veel HR-professionals spreken het uit alsof het een onschuldig karaktertrekje is. Toch schuilt achter dit onschuldige zinnetje een grotere opgave dan het lijkt: het afsluiten van een heel deel van het begrijpen van het bedrijf.
Een domein dat we voorbehouden denken
We stellen ons vaak voor dat de bedrijfscijfers, de omzet, de kosten, de winstgevendheid, toebehoren aan finance of aan controlling. Hun productie valt inderdaad onder die functies. Maar hun lezing zou niet aan hen voorbehouden moeten zijn: ze vertellen het verhaal van de activiteit, haar richting, haar spanningen, en die lezing verlicht alle HR-functies. Zich ervan afwenden is geen technisch detail terzijde schuiven, het is het bedrijf lezen met één oog dicht.
De dynamiek van een business lezen
Een business partner kan een activiteit niet begeleiden zonder haar dynamiek te begrijpen. Op welk vlak ontwikkelt ze zich? Hoe staat ze er ten opzichte van de andere activiteiten van het bedrijf voor? Genereert ze meer inkomsten, en hoe zit het met haar vaste kosten? Deze vragen kunnen zonder de cijfers geen solide antwoord krijgen, en deze verlichten het begrip van het economische model en de strategie van de activiteit.
Neem twee activiteiten van dezelfde bank, wealth management en retail banking. Ze worden niet met dezelfde indicatoren gelezen. Bij wealth management volgt men met name de beheerde activa, de netto kapitaalinstromen en de gegenereerde inkomsten per beheerder. Bij retail banking kijkt men naar volumes, de productiviteit van het netwerk, de verhouding tussen inkomsten en kosten. Deze cijfers zeggen niet rechtstreeks welke HR-maatregelen te nemen, maar kunnen aangeven waar de waarde heen beweegt en welke vaardigheden kritiek zullen worden.
Een groeiende activiteit rekruteert niet mechanisch meer. Alles hangt af van wat die groei draagt: meer volumes, nieuwe markten, een prijsstijging, een productiviteitswinst of een overname. Elk van deze motoren vraagt een ander HR-antwoord. Evenmin leidt een krimpende activiteit altijd tot personeelsvermindering: ze kan om een omscholing van competenties vragen, een herpositionering of gerichte rekruteringen. De cijfers geven niet alleen de HR-beslissing. Ze wijzen de te stellen vragen aan.
Het is me overkomen een wijziging van het cost center een bredere wijziging in de business te zien voorafgaan. Dat was daarvan geen bewijs, maar wel een signaal. In het hart van de beslissingen spreken de cijfers soms vóór de aankondigingen.
Laten we over strategie spreken
Er is nog een reden, en die is doorslaggevend. Als wij, in HR, dit analytische oog missen, missen onze gesprekspartners het niet. De verantwoordelijken van de business kennen hun context, vergelijken hun winstgevendheid, positioneren zich ten opzichte van elkaar en openen op die basis strategische vraagstukken. Zonder deze lezing begrijpt de HR-professional het gesprek maar half, en ondergaat het in plaats van eraan deel te nemen.
De cijfers lezen is dus ook een kwestie van geloofwaardigheid: dezelfde taal spreken als de interne klanten, de uitdagingen begrijpen die zij dragen, en plaatsnemen aan de tafel waar de strategieën worden getekend.
Enkele referentiepunten volstaan
Het goede nieuws is dat het niet gaat om controller te worden. Enkele referentiepunten volstaan om te beginnen, en ze zijn aan te leren. Een belangrijke marker is niet het cijfer op tijdstip T, maar zijn evolutie. Waar het om gaat is de verandering: een groeiende lijn, een ontsporende kost, een verslechterende ratio vormt een signaal dat te begrijpen valt, nog geen conclusie die te trekken valt.
EBITDA, P&L, Net Revenue, deze termen intimideren, maar eenmaal getemd houden ze op een muur te zijn en worden ze een gemeenschappelijk leesraster.
De eenvoudigste manier om ze zich eigen te maken, is de controlling en finance opzoeken. Deze teams produceren en analyseren dagelijks de economische gegevens. Met hen de relevante indicatoren, hun definitie, hun frequentie en de manier om ze te interpreteren afspreken, stelt je in staat een betrouwbaar leesraster en een echt nuttige samenwerking op te bouwen.
De kern
„Cijfers, dat is niet echt mijn ding“ is een zin die meer kost dan het lijkt. Wanneer hij ertoe leidt economische gegevens te vermijden, ontneemt hij HR een deel van het begrip dat nodig is om behoeften te anticiperen, activiteiten in hun traject te begeleiden en met de business in dialoog te gaan. Hij draagt er dan toe bij de functie in een ondersteunende rol te houden, precies daar waar zij haar strategische waarde wil aantonen.
Deze cijfers zijn noch aan finance, noch aan Comp & Ben voorbehouden. Begrepen en gecontextualiseerd door HR, maken ze geïnformeerde beslissingen mogelijk die steviger in de realiteit van de activiteit verankerd zijn.
HDH (HR Decision Hub) maakt het mogelijk functies te koppelen aan relevante dimensioneringsmarkers, beheerd budget, aangestuurd personeelsbestand, scope, en uw budgetten per cost center op te volgen.